Bekostiging en methodiek Geriatrische revalidatiezorg, Eerstelijnsverblijf en Geneeskundige zorg aan specifieke patiëntengroepen (2025)

• Geraamde kosten voor het volledige jaar

• Voor dit meerjarenoverzicht zijn alle kosten ingedeeld volgens de gegevensuitvraag per verantwoordingsjaar. Klik op onderstaande link voor meer informatie.

* De twee meest recente jaren zijn nog niet uitgedeclareerd en zijn aan verandering onderhevig.

Bron: Verantwoordingsinformatie Zorginstituut Nederland en declaratiedata zorgverzekeraars (via Vektis), bijgewerkt tot en met het 4e kwartaal 2025
Geactualiseerd op: 06-03-2026

Geriatrische revalidatiezorg

Geriatrische revalidatiezorg (GRZ) is een vorm van zorg met verblijf voor kwetsbare ouderen, waarbij de specialist ouderengeneeskunde verantwoordelijk is. Het doel van GRZ is dat de ouderen weer terug naar huis kunnen en aan het maatschappelijke leven kunnen deelnemen. GRZ volgt meestal op een ziekenhuisopname. Om GRZ te kunnen ontvangen, moet er sprake zijn van kwetsbaarheid, complexe multimorbiditeit en een afgenomen leerbaarheid en trainbaarheid. GRZ duurt maximaal 6 maanden.

Eerstelijnsverblijf

Eerstelijnsverblijf (ELV) is kortdurend verblijf in een instelling waarbij de zorg onder de verantwoordelijkheid valt van een huisarts, een specialist ouderengeneeskunde (SO) of een arts verstandelijk gehandicapten (AVG). ELV is voor mensen die geen medisch specialistische zorg nodig hebben, maar ook nog niet naar huis kunnen. In 2015 en 2016 werd deze zorg gefinancierd vanuit een Wlz-subsidie. Vanaf 2017 valt eerstelijnsverblijf onder de Zvw. De aanspraak op vergoeding vanuit de Zvw stopt wanneer een opname langer dan 3 jaar duurt. Vergoeding van het verblijf vanuit de Wlz is daarna alleen mogelijk als de verzekerde toegang heeft tot Wlz-zorg.

Geneeskundige Zorg voor Specifieke Patiëntgroepen

Met ingang van 2020 is de verantwoording van de zorgkosten voor de Geneeskundige Zorg voor Specifieke Patiëntgroepen (GZSP) opgenomen in rubriek 11. Onder GZSP valt generalistische zorg aan kwetsbare groepen, o.a.: ouderen met multiproblematiek, mensen met progressieve, degeneratieve neurologische aandoeningen, mensen met niet aangeboren hersenletsel en mensen met een verstandelijke beperking. Het betreft zorg voor mensen zonder een Wlz-indicatie. Voorheen werd deze zorg bekostigd vanuit de Wlz-subsidieregeling extramurale behandeling. In 2020 zijn prestaties voor zorg door de specialist oudergeneeskunde en de arts verstandelijk gehandicapten vanuit de Wlz-subsidieregeling overgeheveld naar de Zvw. In 2021 is de subsidieregeling extramurale behandeling volledig vervallen en is o.a. ook zorg door gedragswetenschappers onder gebracht onder de reguliere Zvw-vergoeding.

Geriatrische revalidatiezorg

De GRZ kent bekostiging via DBC-producten die vallen onder het gereguleerde segment. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) stelt maximumtarieven vast voor zorgproducten in het gereguleerde segment, deze tarieven worden door de NZa elk jaar geïndexeerd om zo te corrigeren voor economische groei/krimp (zie voetnoot 1,2). Daarnaast veranderen maximumprijzen soms, omdat prestaties veranderen doordat bijvoorbeeld meerdere geïntegreerd worden tot één.

Eerstelijnsverblijf

ELV kent maximumtarieven per dag voor alle prestaties voor het verblijf met een mogelijkheid tot max-maxtarief. De tarieven voor de volgende prestaties worden jaarlijks geïndexeerd: ELV laag complex; ELV hoog complex; ELV palliatief terminale zorg; toeslag ELV voor zorg aan individuele Covid-19 patiënt; ELV in combinatie met geclusterde zorg aan Covid-19 patiënten. Voor de volgende prestaties geldt een vrij tarief: experimentprestatie; regionale coördinatiefunctie; en onderlinge dienstverlening (zie voetnoot 3).

Geneeskundige Zorg voor Specifieke Patiëntgroepen

Binnen de GZSP is er sprake van maximumtarieven, met een mogelijkheid tot max-maxtarief. Deze tarieven worden jaarlijks geïndexeerd. Voor de prestaties‘onderlinge dienstverlening’ en voor experimenten geldt een vrij tarief (zie voetnoot 4).

Hieronder worden de belangrijkste beleidsveranderingen in de periode 2020-2025 beschreven. Voor alle wijzigingen en een uitgebreide omschrijving verwijzen we u naar de beleidsregel verloskunde en de beleidsregel integrale geboortezorg van de NZa.

2020

Uitbreiding GZSP vanuit subsidieregeling
Vanaf 2020 zijn prestaties voor zorg door de specialist oudergeneeskunde en de arts verstandelijk gehandicapten vanuit de Wlz-subsidieregeling overgeheveld naar de Zvw.

Coronapandemie
Tijdens de coronapandemie is er een specifieke prestatie gecreëerd voor verblijf in cohortverpleging in een ELV-instelling.

2021

Stopzetten subsidieregeling
In 2021 is de subsidieregeling extramurale behandeling volledig vervallen en is o.a. ook zorg door gedragswetenschappers onder gebracht onder de reguliere Zvw-vergoeding.

Wet zorg en dwang
In 2021 heeft de NZa een prestatie opgesteld voor de medische verklaring in het kader van de Wet zorg en dwang.

2022

Wet zorg en dwang
In 2022 is de prestatie voor de medische verklaring in het kader van de Wet zorg en dwang gesplitst in drie prestaties: een medische verklaring voor de rechterlijke machtiging, een medische verklaring voor de inbewaringstelling en een beoordeling tot inbewaringstelling.

2023

Covid-19
In 2023 heeft de NZa de prestaties 'Toeslag eerstelijnsverblijf voor zorg aan individuele Covid-19 patiënt, verzorgd op een afzonderlijke kamer' en 'Eerstelijnsverblijf in combinatie met geclusterde zorg aan Covid-19 patiënt, verzorgd in een aparte Covid-19 Unit' toegevoegd.

2024

Covid-19
In 2024 heeft de NZa de prestaties 'Toeslag eerstelijnsverblijf voor zorg aan individuele Covid-19 patiënt, verzorgd op een afzonderlijke kamer' en 'Eerstelijnsverblijf in combinatie met geclusterde zorg aan Covid-19 patiënt, verzorgd in een aparte Covid-19 Unit' verwijderd.

Wet zorg en dwang

In 2024 zijn in de rubriek GZSP prestaties toegevoegd voor het uitvoeren van het stappenplan Wzd in de extramurale setting door een deskundige van een andere discipline. Dit omvat het periodiek beoordelen van de inzet van onvrijwillige zorg bij een patiënt door betrokken functionarissen.

2025

Toevoegen prestaties aan eerstelijnsverblijf
In 2025 heeft de NZa de prestaties 'Eerstelijnsverblijf aan patiënten met een (vermoeden van) Wernicke-Korsakov' en 'Eerstelijnsverblijf op een gesloten herstel- en screeningsafdeling' toegevoegd aan de regelgeving.

Geriatrisch assessment uit GZSP
Na herijking van de tarieven van het eerstelijnsverblijf, zijn de kosten voor het uitvoeren van het geriatrisch assessment opgenomen in de integrale dagtarieven van het eerstelijnsverblijf. Het is daarom niet meer mogelijk om de prestatie 'onderzoek voor toegang tot geriatrische revalidatiezorg' vanuit de Beleidsregel gzsp hiervoor te declareren.

Voor de verdiepende tabellen wordt gebruik van gemaakt van declaratiegegevens die verstrekt zijn door de zorgverzekeraars aan het Zorginstituut via Vektis. Ten behoeve van de wettelijke taken worden deze gepseudonimiseerde declaraties gebruikt voor onder meer desbetreffende tabellen.

Omdat de kosten nog niet uitgedeclareerd zijn, zijn de laatste jaren nog aan verandering onderhevig. Tevens is het meest recente jaar (en in sommige gevallen ook eerdere jaren) nog leeg gelaten op de diepere niveaus, omdat er te weinig declaraties zijn.

1. Nederlandse Zorgautoriteit. Zie: Prijsindexcijfers
2. Nederlandse Zorgautoriteit. Beleidsregel prestaties en tarieven medisch-specialistische zorg 2025
3. Nederlandse Zorgautoriteit. Prestatie- en tariefbeschikking eerstelijnsverblijf - TB/REG-25609-01
4. Nederlandse Zorgautoriteit. Prestatie- en tariefbeschikking geneeskundige zorg voor specifieke patiëntgroepen - TB/REG-25626-01