Bepaling Osteoporose

Achtergrond

Osteoporose is een aandoening van het skelet die wordt gekenmerkt door een lage botmineraaldichtheid (BMD) en een verstoring van de samenhang (microarchitectuur) van het bot, die het bot brozer maken en het fractuurrisico vergroten (NHG-standaard).
De medicamenteuze behandeling van de ziekte van Paget, welke zeldzaam is, en osteoporose lijkt heel sterk op elkaar. Om deze reden worden beiden samengevoegd.
Osteoporosegerelateerde klachten staan niet op de chronische lijst voor fysiotherapie (dan vanaf 21ste behandeling onder Zvw). Voor vergoeding van de kosten van fysiotherapie zijn deze patiënten afhankelijk van een aanvullende zorgverzekeraar. Ook kan een deel van de patiënten deze kosten zelf betalen. Deze laatste categorie wordt niet teruggevonden in de declaratiegegevens.

Gebruikte zorgstandaarden/richtlijnen of andere informatie over de behandeling

NHG-standaard fractuurpreventie¹
KNGF richtlijn Osteoporose: praktijkrichtlijn (update 2017)²
Richtlijn Osteoporose en fractuurpreventie³

Bepaling

DBC medisch specialistische zorg

Code specialisme	Diagnosecode	Omschrijving
335	322	Osteoporose
305	1050	Osteoporose
305	1395	Osteoporotische inzakking
303	151	Osteoporose
324	601	Osteoporose - primair
324	602	Osteoporose - secundair
324	603	Morbus Paget
313	234	Paget
8416	4	Vitamine D deficiëntie / osteoporose

Extramurale geneesmiddelen

ATC-code	Omschrijving/Stofnaam
M05BA04	Alendroninezuur
M05BA07	Risedroninezuur
M05BA08	Zoledroninezuur
M05BA06	Ibandroninezuur
G03XC01	Raloxifen
M05BX03	strontiumranelaat
H05AA02	Teriparatide
H05AA03	PTH (1-84)
M05BX04	Denosumab
M05BB05	Alendroninezuur/calciumcarbonaat/colecalciferol
M05BB03	Alendroninezuur/colecalciferol
M05BB02	Risedroninezuur/calciumcarbonaat
M05BA01	Etidroninezuur
M05BX06	Romosozumab
G03XC02	Bazedoxifeen

Huisartsenzorg

Code	Omschrijving
14617	Module Osteoporosezorg

Fysiotherapie/Huidtherapie/oefentherapie

Diagnosecode	Omschrijving
00001024	Achterzijde hoofd : Osteoporose
00001124*	Aangezicht : Osteoporose
00001224	Regio buccalis inclusief de kaak : Osteoporose
00001324	Regio cervicalis (oppervlakkige weke delen) : Osteoporose
00001924	Gecombineerd Hoofd, hals : Osteoporose
00002024	Regio thoracalis anterior (oppervlakkige weke delen) : Osteoporose
00002124	Regio thoracalis dorsalis (oppervlakkige weke delen) : Osteoporose
00002224*	Ribben / Sternum : Osteoporose
00002324	Regio abdominalis (oppervlakkige weke delen) : Osteoporose
00002424	Regio lumbalis (oppervlakkige weke delen) : Osteoporose
00002524	Inwendige organen thorax : Osteoporose
00002624	Inwendige organen abdomen : Osteoporose
00002924	Gecombineerd Thorax, buik, inwendige organen : Osteoporose
00003024*	Cervicale wervelkolom : Osteoporose
00003124*	Cervico-thoracale wervelkolom : Osteoporose
00003224*	Thoracale wervelkolom : Osteoporose
00003324*	Thoraco-lumbale wervelkolom : Osteoporose
00003424*	Lumbale wervelkolom : Osteoporose
00003524*	Lumbo-sacrale wervelkolom : Osteoporose
00003624*	Sacrum en S.I. gewricht(en) : Osteoporose
00003724*	Coccygis : Osteoporose
00003924*	Gecombineerd / totale wervelkolom : Osteoporose
00004024*	Art. humeri (inclusief weke delen) : Osteoporose
00004124*	Regio clavicularis (inclusief aangrenzende gewrichten) : Osteoporose
00004224*	Regio scapularis : Osteoporose
00004324*	Bovenarmregio : Osteoporose
00004924*	Gecombineerd Schouder, bovenarm : Osteoporose
00005024*	Art. cubiti (inclusief weke delen) : Osteoporose
00005124*	Onderarmregio : Osteoporose
00005224*	Handwortel / polsgewricht (inclusief weke delen) : Osteoporose
00005324*	Middenhandregio (inclusief weken delen) : Osteoporose
00005424*	Vingers : Osteoporose
00005524*	Duim : Osteoporose
00005924*	Gecombineerd Elleboog, onderarm, hand : Osteoporose
00006024*	Bekkenregio (inclusief gluteaalstreek) : Osteoporose
00006124	Liesregio : Osteoporose
00006224*	Art. coxae (inclusief weken delen) : Osteoporose
00006324*	Bovenbeenregio (inclusief weke delen) : Osteoporose
00006424	Bekkenbodemregio (inclusief organen kleine bekken) : Osteoporose
00006924*	Gecombineerd Bekken, bovenbeen : Osteoporose
00007024*	Art. genus (inclusief patella en weke delen) : Osteoporose
00007124*	Onderbeenregio : Osteoporose
00007224*	Bovenste spronggewricht (inclusief weke delen) : Osteoporose
00007324*	Onderste spronggewricht (inclusief weke delen) : Osteoporose
00007424*	Voetwortel : Osteoporose
00007524*	Middenvoet : Osteoporose
00007624*	Voorvoet (tenen) : Osteoporose
00007924*	Gecombineerd Knie, onderbeen, voet : Osteoporose
00009024	Een lichaamszijde : Osteoporose
00009124	Bovenste lichaamshelft : Osteoporose
00009224	Onderste lichaamshelft : Osteoporose
00009324	Gegeneraliseerd : Osteoporose
00009424*	Meer locaties : Osteoporose

*vanaf 2020 is er een uniforme DCSPH lijst, waarin afgesproken is welke diagnosecodes nog worden gebruikt. Deze diagnose valt daaronder

Code	Omschrijving
10009	Beweegprogramma Osteoporose

Dieetadvisering

Diagnosecode	Omschrijving
00000059	Osteoporose

Complete patiëntengroep?

13,7 per 1000 verzekerden met osteoporose werd geïdentificeerd met ZPD-gegevens: 9,7% met medisch specialistische zorg, 91,4% o.b.v. farmaceutische zorg, 0,1% o.b.v. dieetadvisering en 4,1% o.b.v. fysiotherapie/oefentherapie/huidtherapie. De prevalentie gebaseerd op huisartsenregistraties is een stuk hoger: 31,1 per 1000 ingeschreven patiënten.
In de NHG-standaard fractuurpreventie wordt aangegeven dat het beleid na vijf jaar wordt geherevalueerd, waarbij patiënten met een laag risico (geen nieuwe klinische risicofactor, T>-2,5 in femurhals) over wordt gegaan op leefstijladviezen en de medicatie wordt gestaakt.
Waarschijnlijk identificeren wij alleen de patiënten met osteoporose met een hoger risico.

Voetnoten

¹Elders PJM, Dinant GJ, Van Geel T, Maartens LWF, Merlijn T, Geijer RMM, Geraets JJXR. NHG-Standaard Fractuurpreventie. Huisarts Wet 2012;55(10):452-8.
² Smits-Engelsman BCM, de Kam D, Hendriks HJM. KNFG-richtlijn Osteoporose: praktijkrichtlijn. Nederlands Tijdschrift voor Fysiotherapie. 2011;121(2): supplement.
³Nederlandse Vereniging voor Reumatologie. Richtlijn Osteoporose en fractuurpreventie. Nederlandse Vereniging voor Reumatologie: Utrecht; 2022.